Η Αγιοποίηση της Μητέρας Τερέζας

“Στα μάτια της Νορβηγικής Επιτροπής των Βραβείων Νόμπελ, η Μητέρα Τερέζα αποτελεί παράδειγμα ανθρώπινου πνεύματος που πραγματοποίησε εποικοδομητικές προσπάθειες για την εξάλειψη της πείνας και της φτώχειας σε όλη τη υφήλιο, αλλά και τη διασφάλιση ενός καλύτερου και ασφαλέστερου μέλλοντος για όλη την παγκόσμια κοινότητα”.

Αυτό έλεγε, εν συντομία, η ανακοίνωση που εκδόθηκε στο Όσλο, πριν 35 χρόνια, από την Επιτροπή των βραβείων, απονέμοντας το Νόμπελ Ειρήνης στη Μητέρα Τερέζα, η οποία γεννήθηκε το 1910 και έφυγε από τη ζωή το 1997.

Η Μητέρα Τερέζα ή Αγία Τερέζα της Καλκούτας ήταν αλβανικής καταγωγής καθολική μοναχή, ιδρύτρια του τάγματος “Ιεραπόστολοι της Φιλανθρωπίας”, που ανέπτυξε πολυετή ανθρωπιστική δράση και ιεραποστολικό έργο, ειδικότερα στην Ινδία.

Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο προκειμένου να βοηθήσει τους φτωχούς και τους αρρώστους. Ενδεικτικά, βοήθησε τους πεινασμένους στην Αιθιοπία, τα θύματα της πυρηνικής έκρηξης στο Τσέρνομπιλ, καθώς και τα θύματα του σεισμού στην Αρμενία το 1988. Το 1983, κατά την επίσκεψή της στον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄, έπαθε καρδιακή προσβολή και έκτοτε κυκλοφορούσε με βηματοδότη.

Πολύ ωραία, ως εδώ, θα πει κανείς και μπράβο της που τα έκανε όλα αυτά. Όμως τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής της, όσο και μετά το θάνατό της, υπήρξαν αρκετοί που αμφισβήτησαν την παροιμιώδη της κοινωνική προσφορά και της απέδωσαν κίνητρα… όχι και τόσο ανιδιοτελή.

Το εναρκτήριο λάκτισμα έδωσε, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, λίγο πριν το θάνατο της μοναχής, ο διαπρεπής βρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Κρίστοφερ Χίτσενς που στο βιβλίο με τίτλο Ιεραποστολική Στάση: η Μητέρα Τερέζα στη θεωρία και την πράξη (1995) προσπαθεί να απομυθοποιήσει κάθε πτυχή της, δήθεν, άγιας ζωής της.

Η κεντρική ιδέα του βιβλίου είναι πως η μοναχή ενστερνιζόταν την απάνθρωπα μίζερη άποψη πως ο ανθρώπινος πόνος είναι “δώρο του Θεού” και προπαγάνδιζε με κάθε τρόπο την ιδέα της διαρκούς αυτομαστίγωσης.

Μάλιστα, στο βιβλίο του ο Χίτσενς αναφέρει ένα όχι και τόσο… συνεπές με την οσιότητα περιστατικό, όπου κάποιος καρκινοπαθής ασθενής της μοναχής, απηυδισμένος από τα κούφια λόγια ανακούφισής της, την ειρωνεύτηκε.

Η Μητέρα Τερέζα του είπε να κάνει υπομονή, λέγοντάς του πως “όταν υποφέρετε, αυτό σημαίνει πως ο Ιησούς σας φιλάει” και τότε ο ασθενής, με όσο κουράγιο του είχε μείνει, της αντίτεινε με περίσσιο θράσος “να πείτε στον Ιησού σας να σταματήσει να με ασπάζεται!”

Παραβλέποντας τις ακραίες απόψεις της πως “η άμβλωση είναι καταστροφική για την ειρήνη” ή πως “το AIDS είναι μια δίκαιη τιμωρία για την ανάρμοστη ερωτική συμπεριφορά”, ο Χίτσενς την κατακρίνει με σφοδρότητα για την προσπάθειά της να αθωώσει τον απατεώνα τραπεζίτη Τσαρλς Κίτινγκ. Αμέσως μετά την σύλληψη του Κίτινγκ, η Μητέρα Τερέζα έγραψε μια επιστολή στον δικαστή Λανς Ιτο, ζητώντας επιείκεια για τον συλληφθέντα, γιατί “υπήρξε πάντοτε ευγενικός και γενναιόδωρος με τους φτωχούς του Θεού”. Στην μοναχή απάντησε ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας του Λος Άντζελες, Πολ Τάρλεϊ, λέγοντάς της πως “ο Κίτινγκ έκλεψε 252.000.000 δολάρια, τα οποία πρέπει να επιστραφούν στους νόμιμους κατόχους τους”. Η Μητέρα Τερέζα δεν του απάντησε ποτέ.

Το δεύτερο επιχείρημα του Χίτσενς αφορά στη δήθεν “μη πολιτική στάση” που η μοναχή είχε υποσχεθεί να τηρεί στη ζωή της.

Οι στενές σχέσεις της με στυγνούς δικτάτορες όπως ο Ζαν-Κλοντ Ντιβαλιέ της Αϊτής και ο Εμβέρ Χότζα της Αλβανίας αποδεικνύουν το ακριβώς αντίθετο, ισχυρίζεται ο Χίτσενς, προσθέτοντας πως η μοναχή δεν είχε κανένα λόγο να καταθέσει στεφάνι στον τάφο του Αλβανού δικτάτορα που μάλιστα ήταν και άθεος.

Στο πλευρό του Χίτσενς στέκεται και μια περσινή μελέτη από τρεις Καναδούς ακαδημαϊκούς,  γκρεμίζοντας ολοκληρωτικά τον μύθο περί οσιότητάς της.