Συνέντευξη με την Μαρίκα Λάμπρου, συγγραφέα και επί χρόνια υψηλόβαθμο στέλεχος επιχειρήσεων

Αγαπητή κυρία Λάμπρου, θα θέλαμε καταρχάς να σας ευχαριστήσουμε που δεχθήκατε να μιλήσετε στο News and Life.

Είναι και δική μου χαρά που με καλέσατε, σας ευχαριστώ.

Είστε ομολογουμένως μία πολύπλευρη προσωπικότητα, μία γυναίκα δυναμική με μεγάλη εμπειρία στον χώρο των επιχειρήσεων. Θα θέλατε να μας πείτε αρχικά κάποια πράγματα για τη διαδρομή σας και πώς ξεκινήσατε;

Ξεκίνησα την επαγγελματική μου διαδρομή χωρίς συγκεκριμένη πορεία στο μυαλό μου, μόνο με το πάθος, τη φιλοδοξία, την επιμονή και την εργατικότητά μου. Ανταποκρίθηκα θετικά σε όλες τις προκλήσεις και ακολούθησα κάθε νέα συναρπαστική προοπτική που ανοιγόταν μπροστά μου, με ειλικρίνεια και διάθεση για μάθηση. Έτσι, παρότι Χημικός Μηχανικός, βρέθηκα γρήγορα στην αγορά Πληροφορικής και έμεινα εκεί περισσότερα από 20 χρόνια. Εργάστηκα με αφοσίωση και συστηματικότητα για ελληνικές και πολυεθνικές εταιρείες, έμαθα, συνεργάστηκα και μοιράστηκα μεγάλες επαγγελματικές χαρές. Δεν είμαι αλπινίστρια, αλλά ανέβηκα με θάρρος, μαχητικότητα και ταπεινότητα τις κορυφές της διοικητικής ιεραρχίας σεβόμενη τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργαζόμουν και κοπιάζοντας για το κοινό μας καλό.

Η καριέρα και μάλιστα σε υψηλό επίπεδο ήταν πάντας ένας από τους στόχους σας ή προέκυψε στην πορεία;

Με γοήτευαν τα δύσκολα, με έλκυαν τα ασυνήθιστα, δεν φοβόμουν τις αλλαγές. Και ποτέ δεν περιόρισα τη δράση και τις αναζητήσεις μου στα «βολικά» συνηθισμένα όρια. Ας μην φανεί αλαζονικό, αλλά το “extra mile” ήταν για μένα καθημερινή συνήθεια όχι στόχος αυτοβελτίωσης. Και σήμερα το ίδιο νιώθω και με τον ίδιο τρόπο λειτουργώ. Αυτή η συνεχής ανησυχία μου, η δίψα για νέες περιπέτειες, για καινούργια επιτεύγματα με «έσπρωξε» και προς τα πάνω – ήμουν τυχερή, δεν συμβαίνει πάντα.

Αρθρογραφείτε και γράφετε τις απόψεις σας αρκετά συχνά στα ΜΜΕ. Αυτό είναι για εσάς μία παρέμβαση στα πράγματα; Αποτελεί μία εσωτερική ανάγκη;

Ποτέ δεν εγκλωβίστηκα στις αρμοδιότητες του στενού επαγγελματικού χώρου ή της θέσης όπου βρισκόμουν. Οι παρεμβάσεις με κατάθεση απόψεων ή με εθελοντικές πρωτοβουλίες ή ακόμη με mentoring νεότερων επαγγελματιών, κυρίως γυναικών, ήταν και είναι κάτι που με ευχαριστεί σαν μία πράξη συνεισφοράς σε κάτι ευρύτερα σημαντικό, αλλά και σαν εσωτερική ανάγκη. Το να μοιράζομαι γνώσεις και εμπειρίες με γεμίζει δύναμη και αισιοδοξία, και δίνει (ένα επιπλέον, δυνατό) νόημα στη ζωή μου.

Πρόσφατα ανακαλύψαμε ότι γράψατε ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για τα μυστικά της επιτυχίας των οικογενειακών επιχειρήσεων. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτό. Ποιο ήταν το κίνητρό σας;

Το «Μυστικά επιτυχίας για οικογενειακές επιχειρήσεις στη νέα εποχή» είναι η δική μου συνεισφορά σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα αλλά και παραμελημένη έκφανση επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα. Πιστεύω βαθιά στην αξία και τη δυναμική των οικογενειακών επιχειρήσεων, έχω όμως δει και τις σκοτεινές πλευρές των αδυναμιών τους. Με το βιβλίο μου, θέλησα να πετάξω τη δική μου πετρούλα στα ήρεμα νερά, να προκαλέσω κάποιους προβληματισμούς, να ενισχύσω τη συζήτηση, να καταδείξω το μέλλον που με αισιοδοξία μπορούν να ατενίζουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις στη χώρα μας, ΑΝ… αποφασίσουν να εκσυγχρονιστούν εκ βάθρων (τόσο σε τεχνολογικό όσο και σε διαδικαστικό και διοικητικό επίπεδο, αλλά και σε νοοτροπία και πρακτικές). Δεν κομίζω μαγικές συνταγές ούτε πανάκειες, προσπαθώ απλώς να επισπεύσω τη διαδικασία της αλλαγής βάζοντας το βιβλίο να παίξει το ρόλο καταλύτη.

Πιστεύετε γενικά ότι τα βιβλία ιδίως για θέματα επιχειρηματικά μπορούν να αφυπνίσουν κάποιον να δει τα πράγματα διαφορετικά ή αποτελεί μόνο μία εμπειρία ανάγνωσης και προβληματισμού;

Αν δεν πίστευα ότι (και) τα βιβλία μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, δεν θα έγραφα το βιβλίο ούτε θα διάβαζα βιβλία. Τα βιβλία, τουλάχιστον μιλώντας για το δικό μου βιβλίο, δεν δίνουν μαγικές λύσεις, αποτελούν, όμως, ερεθίσματα σκέψης, αρωγούς συνειδητοποίησης, ενισχυτές λήψης αποφάσεων, ενθαρρυντές δράσης. Αυτά είναι ήδη πολύ σημαντικά. Αλλά επειδή αυτά μόνο δεν φτάνουν, προσπάθησα να κάνω το βιβλίο και ένα ευχάριστο ανάγνωσμα περιλαμβάνοντας την αφήγηση της ιστορίας τριών ελληνικών επιχειρήσεων με τις οποίες πιστεύω ότι ταυτίζονται πολλές ελληνικές οικογενειακές επιχειρήσεις.

Ποια είναι τα προβλήματα των οικογενειακών επιχειρήσεων σήμερα στην Ελλάδα;

Μεγάλες οι προοπτικές, πολλά τα προβλήματα. Το κυριότερο όλων είναι η προσκόλληση σε ένα μοντέλο (business model) που έχει ξεπεράσει τα όριά του προ πολλού, παρότι επιτυχημένο στο παρελθόν. Ακριβώς το ότι αυτό το μοντέλο «επιχειρείν» έχει βοηθήσει τις οικογενειακές επιχειρήσεις να μεγαλώσουν και να προοδεύσουν στο παρελθόν, τις εγκλωβίζει σε μεθόδους και πρακτικές που σήμερα πλέον είναι αναχρονιστικές. Οι νεότερες γενιές, παρότι παλεύουν ακόμη με ομιχλώδεις, επώδυνες και παλαιολιθικές νοοτροπίες διαδοχής, αποτελούν την ελπίδα μας για υιοθέτηση μιας νέας, σύγχρονης και ανταγωνιστικής λογικής στο οικογενειακό επιχειρείν.

Υπάρχει πρόβλημα ανταγωνιστικότητας σήμερα των ελληνικών επιχειρήσεων και αν ναι πώς μπορεί κατά τη γνώμη σας να ξεπεραστεί;

Όπου εφαρμόζεται ο συνδυασμός τόλμης και κανόνων, ο ανταγωνισμός αντιμετωπίζεται με επιτυχία. Όταν προσπαθούμε, όμως, να ξεπεράσουμε τον ανταγωνισμό τσαλαβουτώντας και κοροϊδεύοντας, προφανώς τρώμε τα μούτρα μας. Η οικογενειακή επιχειρηματικότητα δεν έχει «εθνική σημαία» επιτυχίας, ο τρόπος του επιχειρείν είναι αυτός που διαφοροποιεί και ισχυροποιεί μια οικογενειακή επιχείρηση στο παγκόσμιο στερέωμα– υπάρχουν πλείστα τέτοια παραδείγματα (προς μίμηση) από ελληνικές οικογενειακές επιχειρήσεις που αποφάσισαν να συνδυάσουν την ελληνική μας τόλμη και ευρηματικότητα με την αποδοχή και εφαρμογή ορθολογικής, δομημένης επιχειρηματικής προσέγγισης – και τα κατάφεραν!

Μετά την επιτυχία του συγκεκριμένου βιβλίου που ήδη φαίνεται να έχει μεγάλη απήχηση στο κοινό, θα κάνετε και άλλη συγγραφική απόπειρα ή δεν το έχετε αποφασίσει ακόμα;

Καταγράφω συνέχεια σκέψεις και ιδέες. Αν είμαι γερή, ναι, κάποια στιγμή θα υπάρξει και επόμενο βιβλίο – έχω ήδη σκεφτεί το θέμα, αλλά είναι πολύ νωρίς να μιλάμε για αυτό. Τα βιβλία είναι σαν τα παιδιά που γεννάμε, μόνο που ο χρόνος από τη σύλληψη μέχρι τον τοκετό δεν είναι σταθερός, διαφοροποιείται ανά περίπτωση, για κάποια βιβλία είναι μήνες και για κάποια άλλα χρόνια. Σημασία έχει ο τοκετός να βγάλει κάτι καλό και χρήσιμο για την κοινωνία.

Κλείνοντας θα θέλαμε να στείλετε ένα μήνυμα στους νέους ανθρώπους που ξεκινούν την καριέρα τους και θα ήθελαν να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά. Τι θα τους συμβουλεύατε;

Το να δίνεις συμβουλές σε κάνει να αισθάνεσαι πολύ μεγάλος (σε ηλικία) ή πολύ σοφός. Δεν αισθάνομαι να είμαι τίποτα από τα δυο! Με αγάπη, λοιπόν, θα πρότεινα στις νέες και τους νέους που σκέφτονται να επιχειρήσουν, να σαλπάρουν άφοβα με πυξίδα το όνειρό τους, να κωπηλατήσουν με πάθος, και ταυτόχρονα να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά για να αλλάζουν πορεία όταν αλλάζει ο καιρός ή πλησιάζουν σε ξέρα.