Ο ρατσισμός παίρνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις στην Ευρώπη;

Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα τα οποία απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο είναι ο ρατσισμός. Η μισαλλοδοξία η οποία κυριεύει στις περισσότερες χώρες την Ευρώπη προξενεί πολέμους, διαμάχες, δημιουργία καινούργιων στερεοτύπων και πολλές άλλες καταστρεπτικές συνέπειες. Χάρη στις εσφαλμένες κρίσεις και επικρίσεις συνδυασμένες με πολλαπλά προβλήματα εντός μιας χώρας, τούτο το πρόβλημα επεκτείνεται ταχέως.

Πώς μπορούμε, άραγε, να μεταβάλουμε αυτές τις στάσεις απέναντι στους άλλους ανθρώπους και με ποιον τρόπο να αποφύγουμε να εμφανιστούν εκ νέου οι προκατειλημμένοι άνθρωποι;

Με μια άξια παρατήρηση της μη-ανεκτικότητας ανάμεσά μας διαθέτουμε τη δυνατότητα να κάνουμε μικρά βήματα προς την επίλυση του προβλήματος. Πολλοί θεωρούν πως δεν μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο και συνεπώς αναρωτιούνται: «Γιατί είναι σημαντικό εγώ να απορρίψω τις προκαταλήψεις μου αφού θα υπάρχουν ακόμη αυτοί που θα σπείρουν τον ρατσισμό;»

Μια από τις πολλές συνεισφέρουσες του ρατσισμού είναι το μεγάλο κύμα μεταναστών οι οποίοι φέρνουν μαζί τους τα δικά τους έθιμα και αντιλήψεις. Επομένως, η ξενοφοβία γεννιέται από τον φόβο της πρόσμειξης πολιτιστικών και γλωσσικών στοιχείων. Οι γηγενείς αντιμετωπίζουν με επιφυλάξεις και δισταγμό τους ανθρώπους διαφορετικής εθνότητας και δεν θέλουν να υπάρχει δυνατότητα απώλειας παραδόσεων και άλλων σημαντικών στοιχείων χαρακτηριστικών για τη χώρα τους.

Από την άλλη πλευρά, κάποιοι εκφράζουν ρατσισμό ασυνείδητα, χωρίς την αίσθηση ή το παραμικρό ενδιαφέρουν για το ποια επίδραση έχουν επάνω στους άλλους. Αυτό κάνουν μέσω διαδικτύου, διάφορων παραστατικών, αναφορών, τραγουδιών κτλ. Πολλοί ειδικοί το χαρακτηρίζουν σαν προφορική και γραπτή κληρονομιά η οποία αποτελεί σήμερα ένα αναπόσπαστο μέρος της νοοτροπίας μας.

Λόγω της προαναφερόμενης στάσης αντιμετωπίζουμε ακόμα τη δυσχέρεια καταπολέμησης των προκαταλήψεων. Στις παλιές εποχές, το μίσος απέναντι στους «διαφορετικούς» ανθρώπους εκφερόταν αποκλειστικά σε ιδιωτικές συνομιλίες. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η δυνατότητα απεριόριστου ελεύθερου λόγου δίχως επιπτώσεις εάν γίνει υπερβολικά και προσβλητικά, έχουν συμβάλει στη μεταφορά του ρατσισμού από τα ιδιωτικά σαλόνια στο δημόσιο χώρο.

Τα ταλανιζόμενα άτομα τα οποία ανήκουν σε μια ομάδα κατά την οποία πολεμούν οι ρατσιστές, έχουν υποφέρει πολλά άδικα. Εντούτοις, η μισαλλοδοξία μπορεί να έγκειται στο γεγονός ότι οι νόμοι, οι οποίοι αφορούν την ισότητα των πολιτών, δεν είναι αρκετά ενισχυόμενοι από το κράτος. Η τήρηση του νόμου είναι το καθήκον του κάθε πολίτη και εφόσον παραβιάζεται, είναι σπουδαίο να επιβάλλεται πρόστιμο προκειμένου να μην ξαναγίνει το παράπτωμα.

Ως εκ τούτου συνάγεται ότι είναι επιτακτική ανάγκη να γίνει η αναγνώριση των δικαιωμάτων του κάθε πολίτη και να υιοθετηθούν σοβαρές μεταρρυθμίσεις στο νομοθετικό πλαίσιο. Ένας επιπρόσθετος παράγοντας ο οποίος μπορεί να επηρεάσει θετικά την επίλυση είναι η καλύτερη εκπαίδευση σχετικά με το εν λόγω πρόβλημα. Εάν τα παιδιά μάθουν να γίνονται ανεκτικοί και να δείχνουν αλληλεγγύη και αλληλοσεβασμό προς όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως εθνικότητας, θα περιοριστεί η δυνατότητα διόγκωσης του ρατσισμού.

Η ξενοφοβία είναι ένα πολυδιάστατο θέμα το οποίο ενδέχεται να επιλυθεί εάν όλοι συμμετάσχουμε στην καταπολέμησή της. Ας μην ακούσουμε ξανά για αποκλεισμούς, εξοστρακισμούς ή παρεμποδίσεις βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων λόγω διαφορετικής εθνότητας ή διαφορετικού χρώματος. Δεν θα υπάρχει έλλειψη ειρήνης εάν όλοι καταβάλουμε προσπάθεια να σεβόμαστε και παροτρύνουμε ο ένας τον άλλον.

Η αφύπνιση του αισθήματος αλληλοεκτίμησης θα μας φέρνει πιο κοντά και θα επεκτείνει τους πνευματικούς μας ορίζοντες.

Kristina Kostic